Działająca w Polsce Państwowa Inspekcja Sanitarna to organ powołany do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Dokonuje urzędowych kontroli żywności w lokalach gastronomicznych, przeprowadza kontrole warunków wypoczynku rekreacji czy nauczania. Niedostosowanie lokalu do warunków sanitarno-epidemiologicznych może zakończyć się nałożeniem kary administracyjnej. Jak przygotować się do niezapowiedzianej kontroli sanepidu?
Kiedy wszczynana jest kontrola Państwowej Inspekcji Sanitarnej?
Przedsiębiorcy muszą liczyć się z tym, że czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą być realizowane na kilka różnych sposobów. Standardowe kontrole muszą zostać zapowiedziane, ponieważ są realizowane na podstawie rocznego planu. W takiej sytuacji czynności muszą być przeprowadzone nie wcześniej niż po upływie 7 dni po doręczeniu zawiadomienia i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
Dopuszczalne są też kontrole spontaniczne. Kontrola sanepidu po donosie jest przeprowadzana bez wcześniejszego zawiadamiania o tym przedsiębiorcy, dlatego tak ważne jest dbanie o higienę w miejscu pracy oraz porządek w dokumentacji przez cały czas.
Kontrola sanepidu – jak wygląda?
Kontrole sanepidu są przeprowadzane przez Państwowego inspektora sanitarnego lub Głównego Inspektora Sanitarnego, a dokładniej za pośrednictwem upoważnionych pracowników podległej stacji sanitarno-epidemiologicznej lub pracowników Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Upoważnienia udziela się na piśmie i powinno ono zostać okazane przedsiębiorcy przed przeprowadzeniem kontroli. Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy upoważnienie musi zawierać:
- wskazanie podstawy prawnej;
- oznaczenie organu, który wystawił upoważnienie;
- datę i miejsce wystawienia upoważnienia;
- imię, nazwisko i stanowisko służbowe upoważnionego pracownika oraz numer jego legitymacji służbowej;
- zakres upoważnienia;
- termin upływu ważności lub okres, na jaki udzielono upoważnienia;
- podpis osoby udzielającej upoważnienia wraz z pieczęcią.
Inspektor może rozpocząć kontrolę po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli wydanego przez właściwy organ.
W razie wizyty inspektora sanepidu należy dokładnie sprawdzić treść upoważnienia, ponieważ braki w tym zakresie powodują, że dana osoba nie ma legitymacji do przeprowadzenia kontroli sprawdzającej.
Czy właściciel lokalu musi być obecny podczas kontroli sanepidu?
W razie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli właściciel danej firmy nie musi być obecny w siedzibie przedsiębiorstwa. Może wyznaczyć do tego jednego spośród wyznaczonych pracowników, który będzie asystował inspektorowi. Jeżeli jednak tego nie zrobi lub desygnowana osoba odmówi udziału w czynnościach, kontrola i tak się odbędzie, ale kontrolujący przywoła do pomocy funkcjonariusza Policji. Unikanie kontroli nie jest więc sposobem na to, aby się ona nie odbyła.
Jakie uprawnienia ma inspektor sanepidu?
W ramach urzędowych kontroli żywności inspektorzy sanepidu dysponują szerokim wachlarzem uprawnień. Każda kontrola przeprowadzana przez upoważnione do tego osoby przebiega nieco inaczej, ale w jej trakcie właściciel musi współpracować z inspektorem. Podczas wizyty sanepidu kontrolujący ma prawo:
- wstępu do zakładu pracy oraz wszystkich pomieszczeń i urządzeń wchodzących w ich skład, w tym także środków transportu czy obiektów będących w trakcie budowy;
- żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz przesłuchiwania osób, jeżeli jest to niezbędne do wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy;
- żądania okazania dokumentów i udostępniania wszelkich danych;
- pobierania próbek do badań laboratoryjnych.
Zgodnie z przepisami ustawy prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca ma obowiązek prowadzić w zakładzie książkę kontroli, w której odnotowuje wszystkie kontrole – nie tylko sanepidu, ale również innych organów, np. kontrole inspekcji handlowej.
Jak przygotować się do kontroli sanepidu w restauracji?
Do kontroli sanepidu należy przygotować się rzetelnie, aby uniknąć nieprzyjemności. Przede wszystkim warto pamiętać o aktualnych orzeczeniach lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych u wszystkich pracowników. Pracownicy powinni być też przeszkolenia w zakresie higieny i bezpieczeństwa pracy, a wszelką dokumentację w tym zakresie powinien przechowywać pracodawca.
Znaczenie ma także ogólny stan techniczny oraz czystość lokalu, higiena stanowisk pracy czy regularna dezynfekcja powierzchni. W razie stwierdzenia nieprawidłowości są one odnotowywane w protokole, a przedsiębiorca ma obowiązek ich usunięcia w określonym terminie. Po tym czasie może zostać skontrolowany ponownie.
Jeżeli w trakcie kontroli inspektor stwierdzi naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych albo zagrożenie zdrowia lub życia ludzi, może nałożyć karę pieniężną. W zależności od trybu będzie to mandat do 500 zł albo decyzja administracyjna, gdzie sankcja może sięgnąć nawet 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
