Podologia

Wymogi sanepidu dotyczące prowadzenia gabinetu podologicznego

Gabinet podologiczny podlega wymogom sanitarnym wynikającym z tych samych aktów prawnych co inne gabinety wykonujące zabiegi z naruszeniem ciągłości tkanek. Podstawą jest Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570 z późn. zm.). Nakłada ona obowiązek wdrożenia procedur ograniczających ryzyko zakażeń w każdym miejscu, gdzie wykonuje się zabiegi naruszające ciągłość tkanek – a podologia jest branżą, w której takie naruszenia występują niemal przy każdym zabiegu.

Frezowanie płytki paznokciowej, usuwanie odcisków i nagniotków, zakładanie klamer korekcyjnych na wrastające paznokcie – te zabiegi generują aerozol z pyłu paznokciowego, wiążą się z kontaktem z krwią (szczególnie przy wrastających paznokciach) i wymagają stosowania narzędzi ostrych. Dlatego sanepid traktuje gabinety podologiczne z podobną uwagą jak gabinety medycyny estetycznej czy studia tatuażu.

Podczas kontroli inspektor sanitarny sprawdza m.in.:

• czy gabinet posiada spisane procedury sanitarno-higieniczne i zabiegowe,
• czy narzędzia wielokrotnego użytku (frezy, dłuta, cążki, skalpele podologiczne) przechodzią pełny cykl dekontaminacji i sterylizacji,
• czy odpady medyczne – jeśli gabinet je wytwarza – są prawidłowo segregowane i przechowywane,
• czy gabinet ma umowę na odbiór odpadów i rejestrację w BDO (gdy wytwarza odpady niebezpieczne),
• czy personel posiada aktualne badania lekarskie i szkolenie BHP,
• czy produkty w dozownikach mają daty ważności, a otwarte kosmetyki – naklejkę z datą otwarcia.

Brak dokumentacji może skutkować mandatem (od 100 do 500 zł za pojedyncze uchybienie), decyzją administracyjną nakazującą uzupełnienie braków, a w skrajnych przypadkach – wstrzymaniem działalności. W naszym pakiecie dla gabinetów podologicznych znajdziesz 24 procedury sanitarno-higieniczne, checklistę przed kontrolą i e-book z poradnikiem – opracowane tak, aby pokryć wszystkie obszary weryfikowane przez sanepid.

Więcej o ogólnych wymogach sanitarnych dla gabinetów przeczytasz w naszym artykule: wymogi sanepidu dla salonu kosmetycznego.

Co składa się na higienę w gabinecie podologicznym?

Higiena w gabinecie podologicznym obejmuje kilka obszarów, które muszą działać równolegle – od higieny osobistej podologa, przez dezynfekcję narzędzi i stanowiska, po gospodarkę odpadami. Każdy z tych obszarów powinien być opisany w odrębnej procedurze i wdrożony w codzienną praktykę.

Higiena i bezpieczeństwo podologa

Praca podologa wiąże się z ekspozycją na pył paznokciowy, materiał biologiczny i środki chemiczne. Dlatego środki ochrony indywidualnej to nie kwestia wyboru, a obowiązek wynikający z przepisów BHP.

Rękawiczki jednorazowe – obowiązkowe przy każdym zabiegu. Zmień je między pacjentami i zawsze po kontakcie z krwią lub wydzieliną. Po zdjęciu rękawiczek – dezynfekcja rąk.

Maseczka ochronna i okulary (lub przyłbica) – przy zabiegach frezowania płytki paznokciowej, usuwania odcisków i każdym innym zabiegu generującym aerozol pyłowy. Maseczkę wymieniaj co 2–4 godziny lub natychmiast po zawilgoceniu. Okulary dezynfekuj po każdym pacjencie.

Fartuch ochronny z długim rękawem – obowiązkowy przy zabiegach z ryzykiem rozprysku (pedicure leczniczy, frezowanie). Fartuch musi być wykonany z materiału umożliwiającego dezynfekcję. Miej zapasowy na wypadek zabrudzenia.

Higiena rąk – mycie i dezynfekcja przed każdym pacjentem, po zdjęciu rękawiczek i po kontakcie z potencjalnie zanieczyszczonymi powierzchniami. Przy umywalce musi znajdować się instrukcja mycia rąk, podajnik na mydło, ręczniki jednorazowe i płyn do dezynfekcji.

Badania lekarskie – aktualne badania sanitarno-epidemiologiczne są obowiązkowe dla każdej osoby wykonującej zabiegi w gabinecie. Brak ważnych badań to jedno z uchybień karalnych mandatem.

Wymagania sanitarne i przepisy prawne w gabinecie podologicznym

Gabinet podologiczny obowiązują te same przepisy, które regulują działalność innych gabinetów wykonujących zabiegi z naruszeniem ciągłości tkanek. Najważniejsze akty prawne to:

• Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570 z późn. zm.),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. 2005 nr 81 poz. 716 z późn. zm.),
• Kodeks pracy (art. 222 § 1) – ochrona pracowników przed czynnikami biologicznymi,
• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – reguluje gospodarkę odpadami, w tym odpadami medycznymi,
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – określa wymagania techniczne lokalu (podłogi, ściany, wentylacja, instalacje).

W kontekście gabinetu podologicznego szczególnie istotne są trzy obszary:

Sterylizacja narzędzi. Frezy, dłuta, cążki, nożyczki podologiczne, skalpele – wszystkie narzędzia wielokrotnego użytku, które naruszają ciągłość tkanek lub mają kontakt z krwią, muszą przejść pełny cykl dekontaminacji zakończony sterylizacją w autoklawie. Gabinet musi prowadzić książkę sterylizacji i przechowywać dokumentację przez 10 lat.

Odpady medyczne. Jeśli podczas zabiegów dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek i kontaktu z krwią (co w podologii zdarza się często – np. przy wrastających paznokciach, głębokich odciskach czy usuwaniu zmian skórnych), gabinet wytwarza odpady niebezpieczne (kod 18 01 03*). Wymaga to rejestracji w BDO, umowy na odbiór odpadów i prowadzenia ewidencji.

Wentylacja i ochrona przed pyłem. Frezowanie paznokci generuje dużą ilość pyłu, który stanowi zagrożenie dla dróg oddechowych podologa i pacjenta. Gabinet powinien być wyposażony w odkurzacz podologiczny (system odsysania pyłu przy frezarce) oraz zapewniać odpowiednią wentylację pomieszczenia.

Procedury obejmujące wszystkie te obszary – od dekontaminacji narzędzi, przez postępowanie z odpadami medycznymi, po dezynfekcję powierzchni i higienę rąk – znajdziesz w pakiecie dla gabinetów podologicznych. Pakiet zawiera 24 gotowe procedury sanitarno-higieniczne zaopiniowane w GIS i powiatowych stacjach sanitarno-epidemiologicznych.

Gotowe procedury sanitarne dla gabinetu podologicznego

Gabinet podologiczny potrzebuje dwóch rodzajów dokumentacji. Procedury sanitarno-higieniczne regulują ogólne zasady utrzymania higieny: dezynfekcję narzędzi, sterylizację, mycie rąk, sprzątanie pomieszczeń, postępowanie z odpadami. Procedury zabiegowe opisują natomiast przebieg konkretnych usług – krok po kroku, od przygotowania stanowiska po zalecenia pozabiegowe.

Nasz pakiet dla gabinetów podologicznych obejmuje pełen zestaw procedur sanitarno-higienicznych – 24 dokumenty, które pokrywają wszystkie wymogi sanepidu. W pakiecie znajdziesz m.in.:

• procedurę mycia, dekontaminacji, dezynfekcji i sterylizacji narzędzi oraz sprzętu wielokrotnego użytku,
• procedurę higienicznego mycia, dezynfekcji i pielęgnacji rąk,
• procedurę postępowania po zranieniu lub kontakcie z materiałem zakaźnym,
• procedurę postępowania z odpadami medycznymi,
• procedurę postępowania z odpadami komunalnymi i odpadami po zabiegu,
• procedury dezynfekcji powierzchni (podłogi, powierzchnie dotykowe, małe i trudno dostępne powierzchnie, powierzchnie zanieczyszczone materiałem organicznym),
• procedurę otwierania opakowań sterylnych i przechowywania narzędzi po sterylizacji,
• procedurę pakowania materiałów w opakowania papierowo-foliowe,
• procedurę sprzątania i dezynfekcji pomieszczeń sanitarnych,
• checklistę przed kontrolą sanepidu z objaśnieniami,
• e-book z poradnikiem o wymogach sanepidu dla gabinetów podologicznych.

Procedury zabiegowe dla poszczególnych usług podologicznych kupujesz osobno – dzięki temu dobierasz dokumentację do faktycznego zakresu usług w Twoim gabinecie. Dostępne procedury zabiegowe to:

• pedicure (pedicure leczniczy i kosmetyczny),
• usuwanie odcisku na stopie,
• założenie klamry BS na wrastający paznokcieć,
• rekonstrukcja płytki paznokciowej żelem,
• zabieg parafinowy na dłonie / stopy,
• igłowanie suche.

Wszystkie dokumenty są w formacie DOCX – wystarczy uzupełnić je o dane gabinetu, nazwy stosowanych preparatów i podpisy personelu. Poprawność procedur została zaopiniowana w GIS i powiatowych stacjach sanitarno-epidemiologicznych.