Tatuaż

Studio tatuażu – wymogi prawne

Tatuowanie polega na wprowadzaniu barwnika pod naskórek, więc z definicji przerywa ciągłość skóry. To kryterium – a nie forma prawna działalności – decyduje o obowiązku sterylizacji narzędzi i pełnego reżimu sanitarnego. Studio tatuażu nie jest podmiotem leczniczym i nie rejestruje się w RPWDL, ale podlega tym samym wymogom ograniczania ryzyka zakażeń co gabinety medyczne, na podstawie Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570 z późn. zm.).

Przed rozpoczęciem działalności zgłoś studio do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej właściwej dla lokalizacji lokalu. Zgłoszenie nie jest formalnym „odbiorem” lokalu – obowiązek odbioru zniesiono w 2016 r. – tylko informacją dla inspektora, że w danym miejscu działa zakład podlegający jego nadzorowi. Kontrola może nastąpić w dowolnym momencie już działającej działalności, zapowiedziana lub nie.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej (Dz.U. 2004 nr 31 poz. 273) zostało uchylone w 2012 r. Część stacji sanepidu wciąż odwołuje się do niego jako do nieformalnego punktu odniesienia, ale nie jest to już obowiązujący akt prawny – bieżące wymogi wynikają z ustawy o zapobieganiu zakażeniom oraz z zaleceń Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Sterylizacja narzędzi i higiena zabiegu

Narzędzia wielokrotnego użytku, które naruszają ciągłość tkanek – igły, uchwyty, akcesoria do piercingu – przechodzą pełny cykl dekontaminacji: mycie, dezynfekcję i sterylizację w autoklawie. Myjka ultradźwiękowa oczyszcza narzędzia z zanieczyszczeń przed dezynfekcją, ale sama w sobie nie sterylizuje – to częsta pomyłka przy opisywaniu procesu. Każdy cykl sterylizacji dokumentuje książka sterylizacji z datą, godziną i numerem wsadu, a materiały jednorazowe (igły, tuby, folie ochronne) trafiają do zakładu w fabrycznie zamkniętych, sterylnych opakowaniach otwieranych przy kliencie.

Procedura zabiegowa wykonania tatuażu opisuje krok po kroku przygotowanie stanowiska, dezynfekcję skóry przed nakłuciem, przebieg sesji i zalecenia pogojeniowe. Dla laserowego usuwania tatuażu procedura wygląda inaczej – obejmuje kwalifikację klienta, próbę reakcji skóry, przebieg naświetlania i pielęgnację po zabiegu, bo to inny rodzaj ingerencji niż wprowadzanie barwnika.

Tusze do tatuażu – wymogi REACH

Tusze i pigmenty do makijażu permanentnego nie są kosmetykami ani wyrobami medycznymi, dlatego podlegają ogólnemu prawu chemicznemu Unii Europejskiej.

Od 4 stycznia 2022 r. obowiązuje Rozporządzenie Komisji (UE) 2020/2081 z dnia 14 grudnia 2020 r., zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia REACH w odniesieniu do substancji wchodzących w skład tuszy do tatuażu i makijażu permanentnego (Dz.Urz. UE L 423 z 15.12.2020). Ogranicza ono stosowanie amin aromatycznych, barwników azowych oraz metali takich jak kadm czy kobalt.

Studio przechowuje karty charakterystyki wszystkich używanych tuszy i udostępnia je na żądanie klienta. Opakowanie zgodnego tuszu ma na etykiecie sformułowanie „mieszanina przeznaczona do stosowania w tatuażach lub makijażu permanentnym” oraz pełny wykaz składników – tusz bez takiego oznaczenia nie powinien trafiać na skórę klienta.

Odpady medyczne i BHP personelu

Igły, gaziki nasączone krwią i inne materiały mające kontakt z krwią klienta to odpady medyczne zakaźne o kodzie 18 01 03*, gospodarowane zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz.U. 2017 poz. 1975). Studio rejestruje się w BDO, podpisuje umowę na odbiór odpadów medycznych, prowadzi kartę przekazania odpadów i co roku składa sprawozdanie o wytworzonych odpadach.

Personel narażony na ekspozycję na krew – zakłucie igłą, kontakt z materiałem zakaźnym – pracuje w warunkach objętych Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. 2005 nr 81 poz. 716 z późn. zm.). Pracodawca zatrudniający tatuażystę na umowę o pracę ocenia ryzyko zawodowe na tym stanowisku (§ 39a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy) i proponuje szczepienie przeciw WZW B pracownikom niezaszczepionym. Prowadzi też rejestr zakłuć i ekspozycji zawodowej – dokument, po który sięga sanepid przy każdej kontroli salonu wykonującego zabiegi z naruszeniem ciągłości skóry.

Najważniejsze przepisy dla studia tatuażu

• Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570 z późn. zm.) – obowiązek ograniczania ryzyka zakażeń,
• Rozporządzenie Komisji (UE) 2020/2081 z dnia 14 grudnia 2020 r. (Dz.Urz. UE L 423 z 15.12.2020) – substancje dopuszczone w tuszach do tatuażu i makijażu permanentnego,
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz.U. 2017 poz. 1975) – gospodarka odpadami zakaźnymi,
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. 2005 nr 81 poz. 716 z późn. zm.) – ochrona personelu narażonego na kontakt z krwią,
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 39a) – obowiązek oceny ryzyka zawodowego.

Lokalne stacje sanepidu bywają rygorystyczne w interpretacji szczegółów – zwłaszcza co do wyposażenia sterylizacyjnego i dokumentacji odpadów. W razie wątpliwości skonsultuj wymagania z powiatową stacją sanitarno-epidemiologiczną właściwą dla siedziby studia.

Ocena ryzyka zawodowego dla tatuażysty w pięciu metodach i procedura laserowego usuwania tatuażu pokrywają dwa konkretne obowiązki dokumentacyjne. Dla kompletu procedur sanitarno-higienicznych całego studia – dezynfekcji, sterylizacji, higieny rąk, planu higieny i procedur zabiegowych tatuażu oraz piercingu w jednym komplecie – sprawdź nasz pakiet dla salonu tatuażu i piercingu. Wszystkie dokumenty trafiają w formacie DOCX, gotowe do uzupełnienia danymi studia, z 12-miesięczną gwarancją aktualizacji.